Dulkóðun

Landareek hostoen bidez egiten dute fotositesia

Fotosintesia (antzinako grezieratik φῶς, fos, argia + σύνθεσις, sinthesis, eraketa) gaur egun Lurreko bizitzaren oinarri den erreakzio kimikoen prozesua da. Prozesu honen bidez landareek, algek, eta zenbait bakteriok eguzki argia erabiltzen dute bere inguruko materia inorganikoa bere hazkuntzarako behar duten materia organikoan bihurtzeko.

Prozesu hau burutzeko gai diren organismoei fotoautotrofo deitzen zaie.

Prozesua

Fotosintesiak argi energia eta karbono dioxidoa erabiltzen ditu triosa fosfatoa (glizeraldeido 3-fosfatoa, G3F) sortzeko. Landareak elikagai moduan erabil dezake edo beste gaiekin elkartu azukre monosakaridoak sortzeko (adibidez, glukosa). Horrela, beste zeluletara garraia daiteke, edo polisakarido eran biltegiratu daiteke (adibidez, almidoi eran)

Fotosintesiaren ekuazio orokorra hau da:

3 CO_2(gasa) + 6 H₂O_(likidoa) + fotoiak → C₃H₆O_3(urtsua) + 3 O_2(gasa) + 3 H₂O_(likidoa)

hau da

karbono dioxidoa + ura + argi energia → triosa fosfatoa + oxigenoa + ura

Batzuetan, ekuazioa sinplifikatua agertzen da atariko kimikan:

3 CO_2(gasa) + 3 H₂O_(likidoa) + fotoiak → C₃H₆O_3(urtsua) + 3 O_2(gasa)

Kloroplastoak

Kloroplastoaren diagrama

Landareetan, fotosintesia kloroplasto izeneko organuluetan ematen da. Kloroplastoek bakterio fotosintetikoekin antz handia dute, azken hauek genoma moduan kromosoma biribila baitute, antzeko erribosoma prokariotiko eta proteinez gain erreakzio fotosintetikoaren erdian.

Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz: Fotosintesi